ايمانوئل كانت

كانت اولين فيلسوف دوران مدرن است كه حدود اقتدار خرد تجربي را باز مي شناسد . به

 اتكاي همين خرد ، خرد ناب را به نقد مي گيرد . او با پرسش از مبناي تجربي باورهاي انسان

 ، نشان مي دهد كه تمامي متافيزيك ، تمامي باورهاي سنتي مبتني بر وجود خدا ، آزادي

 انسان و مخلوق بودن جهان بر شالوده واهي انديشه هاي پوچ وهم گونه بنيان گذاشته شده

 است . با اين حركت او به فلسفه ، بعدي علمي داده و آن را به گونه اي انتقادي به كار مي

 برد . به نظر او به وسيله خرد ناب و استدلال صرف نه تنها اثبات وجود خدا ، آزادي انسان و

 مخلوق بودن جهان امكان پذير است بلكه عكس آن هم امكان پذير است . خرد ناب خود نمي

 تواند بر عملكرد خويش حدي تعيين كند اين تنها خرد تجربي گراي انتقادي است ، كه مي تواند

 نظارت كند . در جايي ديگر كانت معتقد است عاجز از يافتن خرد ناب راه به جايي نمي برد و

 خرد تجربي به خاطر همين تجربي بودن عملش دركي كلي ، ريشه اي و استعلايي از جهان

 و جايگاه انسان است . اما كانت ، اين پيامد را شايسته شان انسان نمي داند و در كنار خرد

 ناب و تجربي خرد سومي را ، تشخيص داده و سعي مي كند نشان دهد كه كاربرد اين خرد

 عملي مشكلات و ضعف هاي ناشي از دو خرد ديگر را پر خواهد كرد . خرد عملي باور به

 آزادي انسان ، وجود خدا و وجود غايتي براي زندگي را مي پذيرد و از آن چشم انداز به جهان

 مي نگرد .

.........................................................................................................................................